Çocukta Takıntı – Obsesyon, OKB

2

Çocukta takıntıobsesif kompulsif bozukluk (OKB) sorununun çocuk ve ergenlerde sıklığı %0.3 –0.9 olarak bildirilmektedir. En sık ortaya çıktığı yaş 7, ortalama başlangıç yaşı 10’dur. Ancak literatürde ve klinik pratikte çok daha küçük yaşlarda başlayan  (2 yaşa kadar) olgulara rastlanmaktadır.

Çocukta Takıntı yani Obsesyon, OKB durumunun ortaya çıkışıyla ilgili birçok psikolojik kuram ortaya atılmışsa da artık OKB’nin biyolojik temelleri olan, obsesyon ve kompulsiyonlarla kendini gösteren bir hastalıktır.

Çocukta takıntı, obsesyon durumu, halk arasında ‘takıntı’ veya ‘vesvese’ olarak adlandırılan  durumun tıbbi terim olarak karşılığıdır. Çocukta Takıntı, yani “obsesyon”, istenmeden gelen, uygunuz olarak yaşanan ve belirgin sıkıntıya neden olan, yineleyici düşünce, dürtü veya düşlemlerdir. Kişi bu düşünce, dürtü veya düşlemlere önem vermemeye, bunları baskılamaya veya başka bir düşünce ya da eylemle bunları etkisizleştirmeye çalışır.   Kişi bu  düşünce, dürtü ve düşlemlerin kendi beyninin bir ürünü olduğunun farkındadır. Ancak çocuklar bunu tam olarak ifade edemeyebilirler.

Çocukta takıntı durumuna, yani çocuğun obsesyonlara tepki olarak yaptığı tekrarlayıcı davranış veya zihinsel eylemlere de tıp dilinde ‘kompulsiyon’ adı verilmektedir.

cocukta takintiÖrnek olarak bir kişinin ellerinin temiz olduğu bilmesine rağmen pis olduğunu düşünmesi ‘obsesyon’, bu düşünceden kurtulmak için gereksiz yere ellerini yıkaması ise ‘kompulsiyon’ dur. Obsesyonlar ve kompulsiyonlar az oranda herkeste görülebilir, ancak bunlar kişinin yaşam kalitesini ve işlevselliğini bozuyor ve ciddi zaman kayıplarına neden oluyorsa hastalık kabul edilir ve tedavisi gerekir.

Yapılan klinik çalışmalarda, çocuklarda en sık görülen obsesyonlar şunlardır:

  • Kirlilik ,
  • Hastalık bulaşacağı düşüncesi,
  • Kötü bir şey olacak düşüncesi,
  • Birinin öleceği veya hastalanacağı korkusu,
  • Simetri,
  • Cinsel içerikli düşünceler,
  • Yasak veya şiddet içeren düşünceler,
  • Anlatma, sorma onaylatma ihtiyacı

Sık rastlanılan kompulsiyonlar ise şunlardır:

  • Yıkama,
  • Kontroletme,
  • Düzenleme,
  • Sıralama,
  • Sayma,
  • Dokunma,
  • Tekrarlama,
  • Biriktirme,
  • Tekrar tekrar düşünme

Yapılan  nörokimyasal çalışmalar, beyin görüntüleme çalışmaları ve  nöropsikolojik değerlendirmeler hastalığa beynin bazal ganglionlar ve frontal bölgelerindeki birtakım işlev bozukluklarının sebep olduğu, serotonin ve dopamin gibi nörotransmitterlerin düzeylerinin de hastalığın ortaya çıkışıyla ilgili olduğunu göstermektedir. Hastalığın genetik olarak geçişiyle ilgili de güçlü kanıtlar vardır. Yine çalışmalar göstermiştir ki bazı OKB vakaları Tik bozukluğu ve Tourette sendromu ile birliktelik gösterebilmektedir ve  bu da bu vakaların benzer genetik orjinden  kaynaklanabileceklerini düşündürmektedir.

Çocukta Takıntı ve Ergenlerde Obsesyon OKB Tanı ve Tedavisi


OKB’nin çocuklarda sanılandan çok daha fazla görüldüğü ancak , çocukların sıklıkla ayıplanacakları ve  yanlış anlaşılacakları gibi düşünceler nedeniyle sıkıntılarını gizleme eğiliminde oldukları bilinmektedir. Anne- baba veya öğretmenler çocuklara yaklaşımlarında güven verici davranır, çocukların yanlarında rahat ve açık davranmasını sağlayabilirlerse , çocuklar da sıkıntılarını söyleme konusunda daha rahat davranacaktır.

Çocukta takıntılar nasıl gözlenir?

Sıklıkla konudan bahsederken sıkıntılı oldukları göze çarpar. Kendileri aslında bu şekilde düşünmek veya davranmak istemedikleri halde içlerinden bir sesin  (bazen kendi düşüncesi olduğunu söylerler, bazılarıysa başka birisinin sesi olarak tanımlayabilir) belli davranış ve düşüncelere yol açtığını dile getirirler. Örn:içinden herhangi bir şeye küfür etmek gelmesi, rahatsız edici cinsel içerikli görüntülerin  göz önüne gelmesi, bir şeyi iki kez yapmazsa kötü bir şey olacağı veya kapıyı kilitlemiş olmasına rağmen sanki kilitlemediğini düşünmesi ve tekrar  tekrar  kontrol etmek zorunda kalması gibi. Bazen düşünceler eşlik etmeden sadece tekrar eden davranışlar (kompulsiyonlar) ortaya çıkabilir ve bunlar dışardan rahatlıkla gözlemlenebilir.

Tedavi: Çocukta takıntı tedavisinde en başarılı seçenek: ilaç + davranışçı kognitif terapidir. Genellikle tedaviye iyi yanıt veren bir hastalıktır. Tedavisiz kalan olgularda depresyon sıklıkla tabloya eklenebilir. Çocuğun işlevselliğini giderek daha fazla bozar, okul ve ev hayatını çekilmez hale getirebilir. Çevresi için de ciddi zorluklar yaratmaya başlar.


Çocuğunuzda obsesyonlar ve kaygılardan şikayetçiyseniz, çocuğunuzdaki saplantılar onun genel yaşam düzeyinde sıkıntı yaratıyorsa, uzman desteği için kliniğimizden randevu alabilirsiniz.


Kliniğimizin “Özel Sağlık Sigortaları” ve “Özel Bankalar” ile “Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi” branşı için ANLAŞMASI VARDIR.

Uzm. Dr. Gökçe Küçükyazıcı Çocuk ve Ergen Psikiyatristi @Çocuk ve Genç Psikolojik Danışmanlık ve Psikiyatri Merkezi İstanbul – Batı Ataşehir Tel: 0 216 688 14 74

Yorum(2)

  1. Oğlum 8 yaşında ve takıntıları var.
    Ancak biz Ayvalık’da yaşıyoruz.
    Nasıl yardım edebilirsiniz??

    1. Didem hanım,
      Bulunduğunuz bölgedeki bir çocuk psikiyatrisi uzmanı tıp doktorunun evladınızı muayenesi ve tedavi düzenlemesi uygundur.
      Sağlıklı günler dileriz.

Bu konuyla ilgili yorumunuzu yapabilir veya merak ettiklerinizi sorabilirsiniz!

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir